Bijna alle spirituele disciplines beoefenen de een of andere vorm
van meditatie. Meditatie wordt gewoonlijk als een vorm van denken
beschouwd, gebruikt in combinatie met woorden, beelden of begrippen.
Meditatie is echter geen denken over iets. De meditatieve ervaring
lijkt subjectief te zijn - mijn bewustzijn, mijn gewaarzijn. Wanneer
we dieper doordringen in de meditatieve situatie, ontdekken we dat
gewaarzijn subjectief noch objectief is; het kan niet begripsmatig
geanalyseerd worden. Gewaarzijn is een natuurlijke openheid die
ontstaat wanneer de geest aan zichzelf wordt overgelaten - zonder
onderbrekingen, afleiding of verwachtingen.
Meditatief gewaarzijn is als volledig open ruimte. Geen ruimte in
de gewone zin van het woord, omdat ruimte geen plaats is en ook
geen bepaalde vorm of voorstelling heeft. Deze ruimte is noch buiten
het lichaam noch in de geest. Het is mentaal noch fysiek en toch
is het tegelijkertijd een diep gevoel van stilte, openheid en evenwicht,
wat de ervaring van meditatie zelf is.
Traditioneel worden bepaalde oefeningen voorgeschreven als je met
meditatie begint, zoals intensieve concentratie, het voor de geest
halen van bepaalde beelden of het zingen van mantra's. Leraren leggen
de nadruk op verschillende oefeningen, afhankelijk van de behoeften
van de leerling. Een leraar kan bijvoorbeeld tegen de ene leerling
zeggen dat hij alleen naar een rustige plek moet gaan en een half
uur of drie kwartier volledig stil zijn, en tegen een ander dat
hij naar de bergen of de zee moet gaan en luidkeels zingen. Een
ander moet misschien naar de lucht kijken en gewoon open zijn. Anderen
krijgen misschien religieuze of rituele oefeningen op.
In het algemeen moeten we die dingen doen die ons rustig en ontspannen
maken - alles wat ons helpt bij het ontwikkelen van stilte en concentratie.
Meditatie helpt ons, kalm en gelukkig te zijn . . . van het leven
te genieten, opgewekt te zijn en onze fysieke en psychische problemen
effectief aan te pakken. Ons leven komt in evenwicht als we onze
meditatieve ervaring kunnen integreren. Dat kunnen we doen met onze
vreugde en ons geluk maar evenzeer met onze woede, wrok, frustratie
en ellende . . alle emoties die er dagelijks zijn. We kunnen ze
allemaal omzetten in de ontspanning en rust van de meditatie.
In het begin schijnt meditatie heel makkelijk - kalm, stil en ontspannen
zijn en misschien nog wat instructies volgen. Maar wanneer we onze
meditatie verfijnen gaan we heel langzaam beseffen dat mediteren
veel meer inhoudt dan alleen maar ontspannen zijn en kijken naar
onze gedachten en emoties. Meditatie is eigenlijk een methode van
zoeken naar waarheid of inzicht, van proberen de essentie van het
bestaan en de menselijke geest te ontdekken. Om dat te ontdekken
moeten we heel diep in meditatie gaan en zien wie we werkelijk zijn.
(Uit "Leven
in Evenwicht"
van Tarthang Tulku)
|
